جزوه · فصل هشتم · جلسه ۷۳ · معرفی سرفصل‌ها

📘 فصل هشتم · جلسه ۷۳ معرفی سرفصل‌ها

📅 تاریخ: یکشنبه، ۱ شهریور ۱۴۰۵ 👤 مدرس: محمد عابدینی 🐚 Zsh · 🐧 Debian (کالی) · 📦 Red Hat

🌐 قبل از شروع، یه مثال ساده:

فرض کن مدیر یه شرکت هستی که چندین شعبه در شهرهای مختلف داری. برای اینکه شعبه‌ها باهم ارتباط داشته باشن، به یه **سیستم ارتباطی** نیاز داری (شبکه). باید به هر شعبه یه **آدرس** بدی (IP)، تنظیمات رو پیکربندی کنی، اگه ارتباط قطع شد **عیب‌یابی** کنی و مطمئن بشی که همه می‌تونن همدیگه رو پیدا کنن (DNS). این فصل دقیقاً همین مفاهیم رو در لینوکس بهت یاد میده!

▍ مقدمه

پس از اتمام فصل هفتم که به مدیریت کاربران، MTA و لاگ‌ها پرداختیم، اکنون وارد فصل هشتم می‌شویم. این فصل به مفاهیم شبکه، پیکربندی، عیب‌یابی و DNS در لینوکس اختصاص دارد. این مباحث برای هر مدیر سیستمی که با سرورها و شبکه سروکار دارد، حیاتی است.

🔑 چرا این فصل مهم است؟

در این فصل، با مفاهیمی آشنا می‌شوید که به شما امکان می‌دهند:

مفاهیم اولیه شبکه (IP, Subnet, Gateway, ...) را درک کنید.
تنظیمات شبکه را در لینوکس پیکربندی کنید.
با ابزارهای عیب‌یابی مانند ping, traceroute, netstat آشنا شوید.
DNS را پیکربندی و مدیریت کنید.

مباحث شبکه در آزمون‌های LPIC و RHCSA بسیار پرتکرار هستند. حتماً دستورات و مفاهیم را تمرین کنید.

▍ سرفصل‌های فصل هشتم

این فصل شامل چهار بخش اصلی است که هر کدام به یکی از جنبه‌های مهم شبکه در لینوکس می‌پردازد:

📌 بخش اول: آشنایی اولیه با شبکه

در این بخش، با مفاهیم پایه شبکه مانند مدل OSI، آدرس IP (IPv4 و IPv6)، سابنت (Subnet)، گیت‌وی (Gateway) و پورت‌ها (Ports) آشنا می‌شوید. این مبانی برای درک مباحث بعدی ضروری هستند.

📌 بخش دوم: تنظیم شبکه در لینوکس

در این بخش، با نحوه پیکربندی شبکه در لینوکس آشنا می‌شوید. ابزارهای مختلفی مانند ifconfig، ip، nmcli (NetworkManager) و فایل‌های پیکربندی در /etc/network/ و /etc/sysconfig/network-scripts/ را بررسی می‌کنید.

📌 بخش سوم: فرمان‌های اولیه در عیب‌یابی شبکه

در این بخش، با ابزارهای عیب‌یابی شبکه آشنا می‌شوید. دستوراتی مانند ping، traceroute، netstat، ss، nslookup، dig و tcpdump را یاد می‌گیرید و با نحوه استفاده از آنها برای شناسایی مشکلات شبکه آشنا می‌شوید.

📌 بخش چهارم: پیکربندی DNS در لینوکس

در این بخش، با سیستم نام دامنه (DNS) و نحوه پیکربندی آن در لینوکس آشنا می‌شوید. فایل /etc/hosts، فایل /etc/resolv.conf و ابزارهایی مانند systemd-resolved را بررسی می‌کنید.

▍ پیش‌نیازهای این فصل

برای بهره‌مندی کامل از این فصل، بهتر است با مباحث زیر آشنایی داشته باشید:

کار با خط فرمان و دستورات پایه لینوکس (فصل اول)
مدیریت فایل‌ها و مجوزها (فصل چهارم)
دسترسی به یک سیستم لینوکس با اتصال شبکه (برای تمرین عملی)

▍ ابزارهای مفید برای این فصل

در طول این فصل با ابزارهای زیر کار خواهید کرد:

ابزار	کاربرد
`ip`	مدیریت پیشرفته شبکه (جایگزین ifconfig)
`ifconfig`	مشاهده و پیکربندی شبکه (قدیمی)
`ping`	بررسی اتصال به یک میزبان
`traceroute`	ردیابی مسیر بسته‌ها
`netstat`	نمایش اتصالات شبکه و جداول مسیریابی
`ss`	جایگزین مدرن netstat
`nslookup`	پرس‌وجوی DNS
`dig`	پرس‌وجوی پیشرفته DNS
`nmcli`	مدیریت NetworkManager از خط فرمان

                ✅ تمرین پیشنهادی:
                با دستور ip addr show آدرس IP سیستم خود را مشاهده کنید.
با ping google.com اتصال به اینترنت را تست کنید.
با traceroute google.com مسیر رسیدن به گوگل را مشاهده کنید.
با nslookup google.com آدرس IP گوگل را پیدا کنید.

            